George Nelis heeft de nobele gedachte opgevat om zijn Tour des Trappistes te voet af te leggen. In 2-wekelijkse bijdragen vertelt hij zijn pelgrimstocht.
Tour des Trappistes deel 3 : van Achel naar Berkel-Enschot (La Trappe)
Maandag 14 april
Een pagina-grote advertentie van een grote winkelketen prijst hun dier- en milieubewust geproduceerde varkensvlees aan. Wederom een teken dat ook in Nederland het welzijn van ons en onze kinderen meer en meer in daden uitgedrukt wordt.
Mijn daden, of beter, ònze daden, omdat Henk deze keer meeloopt, bestaan deze week uit het afleggen van het derde deel van m’n Tour des Trappistes, van Achel naar Berkel-Enschot, na de eerste etappes Orval – Rochefort en Westmalle – Berkel-Enschot.
Het miezert als ik op het station van Eindhoven aankom. Dit sluit mooi aan bij de grauwsluier die nog over deze stad hangt, nadat PSV er gisteren niet in geslaagd is het kampioenschap binnen te halen. De bus brengt me naar hartje Valkenswaard, daar waar ik destijds, en dan praat ik over 25 jaren her, in het prettige gezelschap van Corine en zwager Bas het speciaalbier heb leren kennen en waarderen. Hier zal ik zo meteen de eveneens gewaardeerde Henk ontmoeten om vervolgens gezamenlijk richting Achel te gaan.
Maar daar waar ik op de markt de buurtbus zie binnenkomen, ons vervoermiddel tot café Zomerhof, ontwaar ik nog geen teken van Henk. Hmm, we hadden toch hier afgesproken ! Toch ?! Na nog ‘ns bellen, de buurtbus is inmiddels vertrokken, contact. “Ja ?!” (Henk), “Ik zit hier met Mieke in café Zomerhof”. Ok, dat had dus het eindpunt van de buurtbusrit moeten zijn. “We rijden je wel tegemoet”, hoor ik Henk als laatste zeggen.
Het weerzien is hartelijk en de ingetogen lach van Henk en het lenteblije gezicht van Mieke zijn heerlijk om te zien. Henk en ik nemen afscheid van Mieke en zetten de eerste schreden van onze tocht.
Via wederom café Zomerhof, een vergeten paraplu die we deze week hopelijk niet nodig hebben, komen we bij de door de bossen omhulde abdij van Achel. Het torent groots en stil boven de bomen uit. En het blijft stil, ook na het aanbellen aan de poort. Ook in de binnentuin en bij het gastenverblijf geen teken van een pater of (gasten)broeder. Wel een voor 2 personen gedekte tafel. Hmm, de eerste oefening in geduld ? Even later verschijnt er dan een pater, en blijkt er in de keuken een echtpaar op onze aankomst gewacht te hebben.
De abdij is uiterst stil. De meubelen en aankleding ademen de sfeer uit van 40 jaar geleden. Het is alsof ik weer in m’n vroegere lagere school rondloop. Het aantal broeders en paters is angstwekkend laag. Tijdens de Vesper in de naast de grote kerk gelegen kapel tellen we er zegge en schrijve 8. Erg weinig, veel te weinig voor zo’n groot complex. Het aftellen lijkt hiermee begonnen. Samenvoegen met andere abdijen is mijns inziens een van de weinige opties.
Gelukkig zijn er dan mensen zoals het eerder genoemde echtpaar. Zij verzorgen een groot deel van het jaar het gastenverblijf, koken voor de gemeenschap op hoogtijdagen en helpen het zo in stand te houden. Mensen die in stilte en nagenoeg onzichtbaar veel werk verzetten. Knap !
Na de broodmaaltijd zijn ook zij weg, terug naar hun woonplaats Utrecht, en hult de abdij zich verder in stilte, slechts onderbroken door een enkel woord van ons en het avondlied van een merel. Hoe veelzeggend is de op de muur omlijste spreuk : “De stilte heeft je zo veel te vertellen”.
Dinsdag 15 april
Naar inmiddels goede gewoonte laten we de vroegste mis, alhier om 4:30, schieten, en maken we enkele warme beduren later, deze afwezigheid weer enigszins goed. Buiten regent het. Binnen dreigt het onweer van de leegloop. Een zin van een psalm valt me op : “Zie, deze dag schept de Heer, laat ons hem vieren in vreugde”. Hmm, een andere manier om te zeggen dat het goed is te genieten van wat er is op dat moment en daar dankbaar voor te zijn.
Als ik na het ontbijt even terug ga naar de kerk om deze regel op te schrijven, tref ik een behulpzame pater. Hij legt ook uit dat dit voor hem een lastige tijd is qua gezangen, want “Pasen duurt niet zo lang en dus kunnen we deze psalmen niet zo vaak oefenen”. De uitdagingen van de dag.
We ruimen onze kamer op, pakken de rugzak en nemen afscheid van de abdij. In de knusse winkel “om de hoek”, die inmiddels een stuk groter is sinds ik hier lang geleden mijn eerste Belgische bierinkopen deed, kopen we kaas en brood. Deel III van het heilige driemanschap, de Achel donker van 9 %, lonkt hevig, maar kan gezien het gewicht en de ruimte in m’n rugzak niet mee. Van deze stevige jongen had ik gisterenavond wel willen genieten.
Genoten hebben we in ieder geval van de rust en de ruimte van deze inspirerende omgeving, en ik hoop dat men een oplossing kan verzinnen voor de dreigende leegloop. We verlaten Achel, de net niet Nederlandse abdij, en duiken al snel het bos in, met als einddoel Luyksgestel.
De modderige paden voeren ons door een natuur die op springen staat, talloze knoppen die zich binnenkort zullen ontvouwen tot frisgroene bladeren, merels die af en aan vliegen met bouwmateriaal voor hun nieuwe nest, waardoor er in mij een lentegevoel groeit, een van vernieuwing, nieuw leven en energie.
Die energie komt meteen van pas als we ons net voor Borkel vergissen in de route. In het bos, die de Borkelsche Heide wordt genoemd, een verwijzing naar het verleden, komen we achter deze vergissing, keren op onze schreden terug en lopen in Borkel meteen tegen een café aan. Eigenlijk nog gesloten, maar “Ach, ik ben toch al open”. De verhalen van de barman over zijn vriend die zijn leven tragisch slijt in een Thais gevang en een “uitgeschoten” Gulpener Lentebock, stevig aan de maat met 8 %, doet het bloed sneller stromen.
We verlaten dit dorp, komen langs vervallen boerderijtjes die de indruk wekken van een verholen amfetamine-fabriek, volgen de loop van de meanderende Dommel en duiken de Plateaux in, een grenzeloos natuurreservaat, deels Nederlands, deels Belgisch dus, bestaande uit heide en vennen. Dat de natuur ook hier nog kwetsbaar is, zien we ook aan de bordjes van Natuurpunt, de Belgische tegenhanger van Natuurmonumenten, met als tekst “Gevoelig plekje”.
Via de mooie Bergeijkse vijvers, destijds in gebruik voor het kweken van vis en nu een waar paradijs voor vogels, komen we in Luyksgestel. De zich opdringende naamsgelijkenis met de mosterd- en zuurwarenfabriek is toeval, wel bestaat er een band met het destijds prinsdom Luik, waarvan het destijds, 17e, 18e eeuw, een enclave was. Het diende als veilig toevluchtsoord voor de rooms-katholieken in het toen overwegend protestantse Nederland.
De gastvrouwe van ons oord staat al met de deurkruk in haar handen als we aan komen wandelen en overspoelt ons met een ware zorg-tsunami. We moeten meteen gaan zitten, “Jullie zullen wel moe zijn”, “Wat willen jullie drinken ?”, “Wat zal ik op je toastje doen ?”. Haar man Joop is de spreekwoordelijke rots in de branding.
Volgens Dicky zijn de eetgelegenheden in Luyksgestel maar zozo, en dus stelt ze ons voor met hen mee te gaan naar Eersel. Een goed voorstel, want Eersel blijkt een klein en knus dorp, met een mooie brink, mooie oude panden en dus niet voor niets een der acht Zaligheden. Hoewel, de acht Zaligheden hebben volgens de overlevering hun bijnaam te danken hebben aan de Hollandse militairen die hier tijdens de Belgische Revolutie rond 1830 ingekwartierd waren en de streek als armzalig bespotten. De sel-ligheden, ook wel armzaligheden genoemd, werden toen smalend omgezet in Zaligheden. Terwijl Dicky en Joost luisteren naar Joods gezang in het nabijgelegen kerkje, genieten wij van culinaire zaligheden. Voor mij verschijnen scampi in knoflookolie, naadloos gevolgd door malse varkenshaas. Een moutige La Trappe dubbel dient als begeleiding en aanloopje op onze komende abdij.
Tijdens dit feestmaal hebben we mooie gesprekken over ons beider leven, met aspecten als onze kinderen, werk en seksualiteit. Tot Dicky en Joost, de laatste compleet met baret, binnenkomen, en ons weer meenemen naar hun gastvrije huis. Met een glas wijn binnen handbereik praten we nog even verder met dit levendige koppel.
(wordt vervolgd)
Tekst en foto’s : George Nelis
Onze Trapppistbieren zijn misschien wel de oudste streekbieren die we kennen. Alle Trappistkloosters zijn gestart met bierverkoop uitsluitend aan particulieren in de omgeving van de abdij. De Trappistbieren mochten dan ook niet ontbreken in het nieuwe Lannoo boek “100x proeven van Straffe Streekbieren”. Gelukkig kostte het niet veel moeite om auteur Bruno Loockx te overtuigen om de 3 Vlaamse Trappistbieren op te nemen in zijn eigenzinnige selectie. Maar er staan natuurlijk meer pareltjes in … samen met Bruno en co-auteur Sofie Vanrafelghem hebben we afgelopen zomer het Vlaamse land afgereisd op zoek naar lekkere streekbiertjes. Het boek ligt nu in de boekhandel en kost 15,95 euro. Het ideale geschenk onder de kerstboom !
